Abdullah bin Bayyah 1935 senesinde Moritanya’da doğmuştur. Doğduğu bölge olan Timbedra’da babası Mahfoud’dan temel dini eğitim görmüş, ardından Muhammed Salem bin al-Sheen gözetmenliğinde Arapça ve Bayyah bin al-Salik al-Misumi’den de Kur’an eğitimini almıştır. Bunların yanında fıkıh, hukuk teorisi, dil, retorik, Kur’an tefsiri, siyer dahil olmak üzere pek çok konuda devrin önde gelen ulemasından dersler almıştır. Bu dersleri ise Mahadhir olarak bilinen Moritanya Öğretim Merkezi’nde okumuştur. Bayyah dört mezhebin uzmanı olarak çeşitli yerlerde görev almıştır.
Henüz gençlik yıllarında iken Tunus’ta hukuk mahkemelerini izlemek üzere görevlendirilmiştir. Moritanya’ya döndüğünde ise Eğitim Bakanı ve sonrasında Adalet Bakanı olarak görev yapmıştır. Ayrıca Moritanya’nın ilk Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak görev almıştır. Müslüman Toplumlarda Barışı Destekleme Platformu’nda başkanlığına devam eden Bayyah Suudi Arabistan’da yer alan İslami Fıkıh Konseyi dahil olmak üzere pek çok konseyin yönetim kurulunda yer almaktadır. Abdullah bin Bayyah bir fıkıh usulü alimidir. Görüşleri barış ve uzlaşmacı olarak nitelendirilebilir. İyi derecede Arapça ve Fransızca bilen Bayyah, Kral Abdülaziz Üniversitesi’nde İslami Hukuk Metodolojisi, Kur’an ve hukuk dersleri vermiştir. Küresel Yenileme ve Rehberlik Merkezi Direktörü olarak görev yapmış, Avrupa Araştırma ve Fetva Konseyi üyesi olmuştur.
Öğrencileri arasından en çok tanınanı olan Amerikalı İslam düşünürü Hamza Yusuf, Bayyah’ın tercümanlığını üstlenmiştir. 2009’da Ürdün Kraliyet İslami Stratejik Araştırmalar Merkezi tarafından En Etkili 500 Müslüman arasında gösterilmiş, 2020 yılına göre ise 15. Sırada yer almıştır. Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi veya İslam Konferansı Örgütü’nün üyesi olarak Şeyh bin Bayyah, Birleşmiş Milletler’de daimî bir delegasyonla ön saflarda yer almıştır. İslami hukuk geleneğinin dayanıklılığı hakkında konuşmalar yapan, dersler veren Bayyah yabancı ülkede yaşayan Müslümanlar için hükümlerin yer aldığı yazılar yayımlamıştır. Uluslararası tanınırlığa sahip Bayyah gördüğü haksızlık ve hukuksuzlukları düzeltmek için adımlar atmıştır. 2013 senesinde Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Barack Obama’nın kıdemli danışman ve yardımcılarıyla Beyaz Saray’da buluşmuştur. Burada Suriye’de halkın uğradığı zulümlere ve Myanmar’daki Müslüman azınlığın uğradığı şiddete karşı korunması çağrısını yapmıştır. Ayrıca aynı yıl Abu Dabi’de düzenlenen Küresel Aşı Zirvesi’nde Bill Gates ile bir araya gelmiştir. Bunun yanında yakın çağın önde gelen akademisyenlerinin toplandığı Müslüman Yaşlılar Konseyi’ni başlatarak büyük toplantıya başkanlık etmiştir. Marakeş’te “Ağırlıklı Olarak Müslüman Çoğunluk Topluluklarında Dini Azınlıkların Hakları: Yasal Çerçeve ve Eylem Çağrısı” başlıklı zirveyi organize etmiştir. Üç gün süren zirveye 50 Müslüman olmayan liderin yanında 250 Müslüman lider katılmıştır. Bu zirvede azınlık Müslümanlarının uğradığı şiddet tartışılmakla beraber Medine Şartı örnek gösterilerek bu meseleye öneriler sunulmuştur.
Şeyh Bayyah’ın yayımlanmış birçok çalışması bulunmaktadır. Bunlar arasında: “İslam’da Güvenlik Söylemi ile Hoşgörü ve Uyum Kültürü”, “Fetva Verme Sanatı”, “Hukuk Metodolojisi Üzerine”, “Uzaktan Bir Diyalog: İnsan Hakları Üzerine” gibi eserlerle insan hakları, İslam hukuku ve siyaset üzere yoğunlaşmıştır. Bunların yanında aldığı ödüller arasında şunlar bulunmuştur: “Kral Abdülaziz Madalyası ile Üstünlük Derecesi” almış, “Alimler ve Tanrıyı Arayanlar” ödülüne layık görülmüş, “Chinguetti Ödülü” nü Uzaktan Bir Diyalog adlı eseri neticesinde kazanmıştır. Son olarak “Seçkin İslam Konferans Örgütü” derecesini almıştır. Bayyah ayrıca her sene Toronto’da düzenlenen “İslam Ruhunu Canlandırmak” başlıklı konferansta konuşma yapmaktadır. Katıldığı en önemli konferanslardan biri Rabat’ta düzenlenen “Müslüman Devletlerin Birinci Zirve Konferansı” olmuştur. Son olarak Afrika’da Müslüman Birliği için düzenlenen ilk Afrika Konferansı’nı yönetmiştir. Suudi Arabistan’da hayatını sürdürün Bayyah, Birleşik Krallık Şeriat’ın Amaçlarını İzleme Merkezi’nde Yüksek Konsey Üyesi olarak görev yapmaktadır. Kral Abdülaziz Üniversitesi’nde öğretim üyeliği devam etmektedir.
Ödülleri
Kral Abdülaziz Madalyası ile Üstünlük Derecesi, Alimler ve Tanrıyı Arayanlar ödülü, Chinguetti Ödülü, Seçkin İslam Konferans Örgütü derecesi
