ASEAN (Association of Southeast Asian Nations – Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği), Güneydoğu Asya ülkeleri arasında siyasi, ekonomik, güvenlik ve sosyo-kültürel iş birliğini geliştirmek amacıyla 8 Ağustos 1967 tarihinde Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Filipinler tarafından kurulmuş bölgesel bir örgüttür. Daha sonra Brunei, Vietnam, Laos, Myanmar ve Kamboçya’nın katılımıyla üye sayısı 10’a ulaşmıştır.
ASEAN’ın temel hedefleri arasında bölgesel barış ve istikrarın korunması, ekonomik büyümenin desteklenmesi, ticaret ve yatırımın artırılması, afet yönetimi, eğitim, çevre, enerji ve dijital dönüşüm gibi alanlarda ortak politikalar geliştirilmesi yer almaktadır. Örgüt, üye devletlerin iç işlerine karışmama, uzlaşıyla karar alma ve egemenliğe saygı ilkeleri doğrultusunda faaliyet göstermektedir. Bugün yaklaşık 680 milyon nüfusu ve 3 trilyon doları aşan ekonomik büyüklüğüyle dünyanın en önemli bölgesel örgütlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
ASEAN hangi ülkelerden oluşur?
ASEAN’ın on üyesi şunlardır:
- Endonezya
- Malezya
- Singapur
- Tayland
- Filipinler
- Brunei
- Vietnam
- Laos
- Myanmar
- Kamboçya
ASEAN, yalnızca üye ülkeler arasındaki iş birliğiyle sınırlı kalmayıp ABD, Çin, Japonya, Güney Kore, Hindistan, Avustralya, Avrupa Birliği ve Rusya gibi küresel aktörlerle de çeşitli ortaklık mekanizmaları yürütmektedir.Türkiye, ASEAN ile kurumsal ilişkilerini bir üst seviyeye taşımak amacıyla 2024 yılında Diyalog Ortaklığı başvurusunda bulunmuştur. Bu kapsamda 21 Temmuz 2026’da Türkiye ASEAN’ın Diyalog Ortağı olarak kabul edildi. Bu kapsamda Türkiye, özellikle ticaret, ulaştırma, afet yönetimi, eğitim ve teknik iş birliği alanlarında ASEAN ülkeleriyle ortak projeler geliştirmektedir.
ASEAN Âlimler Konseyi nedir?
ASEAN Âlimler Konseyi (Council of ASEAN Scholars), Müslüman Dünya Birliği (Muslim World League – MWL) tarafından Güneydoğu Asya’daki din âlimlerini ortak bir platformda buluşturmak amacıyla kurulan bir istişare mekanizmasıdır. Konsey, bölgedeki Müslüman toplumların karşı karşıya olduğu dini ve toplumsal meseleleri ele almayı, âlimler arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi ve ortak çözümler geliştirmeyi hedeflemektedir.
Konsey ayrıca mezhepler arası ihtilafların azaltılması, İslamofobi ve nefret söylemiyle mücadelede ortak bir yaklaşım geliştirilmesi, farklı din ve kültürlerle diyalogun teşvik edilmesi ve İslam’ın itidal anlayışının öne çıkarılması gibi konular üzerinde çalışmaktadır. ASEAN Âlimler Konseyi, resmi bir ASEAN organı olmayıp, Müslüman Dünya Birliği çatısı altında faaliyet gösteren ve Güneydoğu Asya’daki Müslüman din âlimlerini bir araya getiren ulusötesi bir platform niteliği taşımaktadır.
Konuyla ilgili Esra İbrahimağaoğlu’nun yazmış olduğu analizi okuyabilirsiniz: ASEAN’ın Rohingya Krizindeki Rolü
