1916 yılında Hatay’ın Reyhanlı ilçesinde dünyaya gelen Cemil Meriç, Türk düşünce tarihinin en özgün, velut ve ufuk açıcı entelektüellerinden biridir. Gençlik yıllarından itibaren okumaya ve öğrenmeye duyduğu derin tutku, onu devasa bir kültür hazinesinin sahibi yapmıştır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde öğrenim gören ve uzun yıllar Fransızca öğretmenliği ile okutmanlık yapan Meriç, 1954 yılında, otuz sekiz yaşındayken görme yetisini tamamen kaybetmiştir. Ancak bu karanlık, onun zihinsel aydınlığını söndürmek bir yana, içsel görüşünü daha da keskinleştirmiş; en hacimli ve derinlikli eserlerini, gözlerini kaybettikten sonra kızı ve talebelerinin yardımıyla, onlara dikte ettirerek kaleme almıştır.
Hayatı boyunca Doğu ve Batı medeniyetleri arasında bitmek bilmeyen bir köprü kurma çabası içinde olan düşünür, Türkiye’nin kültürel ve fikirsel bunalımlarına cesur teşhisler koymuştur. Kendi tabiriyle “Avrupa’nın bütün marazi asabiyetlerini” tecrübe ettikten sonra Hint’in bilgeliğine, nihayetinde ise kendi medeniyetinin irfan limanına sığınmıştır. Tanzimat’tan itibaren aydınların kendi toplumuna ve değerlerine yabancılaşmasını şiddetle eleştiren Meriç, ideolojileri “idrakimize giydirilmiş deli gömlekleri” olarak tanımlayarak bağımsız, yerli ve hakikate sadık bir tefekkürün inşası için çabalamıştır. Dilin bir milletin namusu, hafızası ve kalbi olduğu inancıyla, kelimelerin ve kavramların asıl anlamlarının peşine düşerek kültürel savrulmaya karşı aşılmaz bir kale örmüştür.
“Bu Ülke”, “Umrandan Uygarlığa”, “Kırk Ambar” ve “Mağaradakiler” gibi başyapıtlarıyla nesilleri derinden etkileyen Cemil Meriç; sosyoloji, tarih, felsefe ve edebiyat alanlarındaki engin birikimini muazzam ve lirik bir üslupla harmanlamıştır. Siyasi kutuplaşmaların ve sığ kamplaşmaların ötesine geçerek yalnızca hakikati arayan, “kendi gerçeğimizi kendi kelimelerimizle kavramak zorundayız” diyerek aydınlara tarihi bir sorumluluk yükleyen Meriç, 1987 yılındaki vefatının ardından Türk düşünce hayatındaki sarsılmaz yeriyle okurlarına ufuk çizmeye devam etmektedir.
